۰۹:۰۰ - ۲۰:۰۰

ساعات کار ما شنبه - پنجشنبه

۰۲۱-۶۶۷۲۳۰۲۲

برای مشاوره با ما تماس بگیرید

جستجو
منو

یکی از عظیم ترین آسیب های بدنی که برای انسان رخ می دهد قتل نفس است. قتل نفس از دسته جرم هایی است که پیوسته مطرود بوده است و ازگذشته تا اکنون انسان در برابر قتل عکـس العمـل سختی نشان داده اسـت . دانشمندان حقـوق کیفـري زمانی که جـرم را بـر اساس صلابت و ضـعف دسته بندی می کنند، قتل در صدر انان جای دارد . در کل ، بر اساس یک تعریف متداول ، جرم قتل یعنی گرفتن زندگی از دیگری. زمانی که فردی جان فردی دیگر را می گیرد جرم قتل اتفاق افتاده است. این جرم در دسته جرایم های ضد اشخاص قرار دارد ، چرا که نسبت به یک فرد رخ داده است .

یکی از عظیم ترین آسیب های بدنی که برای انسان رخ می دهد قتل نفس است. قتل نفس از دسته جرم هایی است که پیوسته مطرود بوده است و ازگذشته تا اکنون انسان در برابر قتل عکـس العمـل سختی نشان داده اسـت . دانشمندان حقـوق کیفـري زمانی که جـرم را بـر اساس صلابت و ضـعف دسته بندی می کنند، قتل در صدر آنان جای دارد . در کل ، بر اساس یک تعریف متداول ، جرم قتل یعنی گرفتن زندگی از دیگری. زمانی که فردی جان فردی دیگر را می گیرد جرم قتل اتفاق افتاده است. این جرم در دسته جرم های ضد افراد قرار دارد ، چرا که نسبت به یک فرد رخ داده است .

سه حالت عمده برای قتل

حالت اول وضعیتی است که فرد هدف از بین بردن فرد دیگری را دارد. حال می خواهد کار و رفتاری که جهت این قصد انجام می‌دهد از نظر عرفی مهلک باشد یا نباشد. مثلا فرد (ن) می خواد فرد (ی) را به قتل برساند . حال چه این هدف را با کار عرفا مهلک انجام دهد مانند پرتاب از بلندی یا شلیک گلوله یا با کار عرفا غیر مهلک مانند مشت زدن به سر. مشخص کردن اینکه چه کار و رفتاری مهلک یا غیر مهلک است با عرف است. در این زمان آنچه مهم است این است که فرد (ن) هدف از بین بردن فرد (ی) را در سر داشت و تنها این هدف کفایت می کند که کار او جرم قتل عمدی حساب شود.
حالت دوم وضعتی است که فرد، نمی خواهد فرد دیگری را بکشد ، اما هدف انجام کاری را دارد که انجام ان از نظر عرفی مهلک است . مثلا فرد ( م) بی آنکه هدف از بین بردن فرد (د) را داشته باشد او را هل می‌دهد و فرد ( د) به دلیل برخورد با دیوار میمیرد. در اصل در شرایطی که فرد ، هدف به قتل رساندن مقتول را نداشته اما کاری را انجام داده که از نظر عرفی کشنده یا مهلک است ان چیزی که در اینجا مهم است، این است که فرد (م) از کشنده بودن کار خود مطلع بوده است.

حالت سوم وضعیتی است که فرد نه هدف قتل فرد دیگری را دارد و نه کار و رفتار او از نظر عرفی مهلک است. اما رخ داد این کار نسبت به یک فرد ویژه که شرایط خاصی دارد مانند پیری ، بیماری و … است، از نظر عرفی کشنده و باعث قتل می گردد . به طور مثال فرد ( ل) هدف قتل فرد ( ب) را ندارد، کار و رفتار او هم از نظر عرفی مهلک نیست، اما به دلیل شرایط ویژه که فرد ( ب) داشته مانند پیری ، بیماری، کودکی کار فرد( ل) کشنده به حساب می اید . در این زمان آن چیزی که اهمیت دارد دانش و مطلع بودن فرد ( ل) به شرایط ویژه فرد( ب) است که ضروری است محرز گردد. به این معنی که محرز گردد که فرد ( ل) اطلاع داشته که فرد ( ب ) شرایط ویژه دارد و اقدام به این کار باعث مرگ وی می‌شود. اگر ثابت نشد ، مبنا اگاهی نداشتن فرد (ل) است و اگر نشود اطلاع و علم او را محرز نمود قتل رخ داده عمدی به حساب نمی اید.

مجازات جرم قتل عمد

جرم قتل عمد در هر سه وضعیتی که ذکر شد ، مجازاتش قصاص نفس است. در اصل اولیای دم مقتول یعنی ، وراث فرد مقتول به غیر از زوج و زوجه این امکان را دارند که در خواست قصاص یعنی کشتن قاتل را بدهند . برخی مواقع دو طرف آشتی و ایثار کرده یا اینکه به جای قصاص، دیه برای مقتول می گیرند . که براساس آخرین نرخ معین شده در سال ۹۸، دیه‌ی انسان کامل ۲۷۰ میلیون تومان است . البته مجازات قتل عمد تنها قصاص است و اولیاء دم میتوانند ما به ازای بخشش خون قاتل هر مبلغی حتی بیش از دیه ی کامل یک مرد مسلمان را از قاتل طلب کنند .  از سمت دیگر در این فرض که فرد قتل عمد انجام داده اما قصاص انجام نشده، به غیر از پرداخت دیه، قاتل به جزای ۳ تا ۱۰ سال زندان هم محکوم می گردد.

انواع قتل

قتل غیر عمد:

قتل غیر عمد دارای دسته ی شبه عمد و خطای محض است.

قتل شبه عمد:

قتل شبه عمد دارای سه حالت است:
حالت اول وضعتی است که فرد نمی خواهد فرد دیگری را بکشد اما هدف انجام کاری را نسبت به وی دارد که آن کار و رفتار انجام شده از نظر عرفی مهلک نیست. مانند ان چیزی که در تصادفات رانندگی اتفاق می افتد . این گونه قتل، شبه عمد است. روشن است که هر وقت کار انجام شده از نظر عرفی مهلک باشد سبک قتل هم عوض شده و عمدی می‌شود.
حالت دوم وضعیتی است که فرد نسبت به موضوع نادان باشد. به طور مثال فرد( الف) قصد داشته رفتاری را نسبت به یک حیوان انجام دهد، پس از ان معلوم می‌شود که خطا کرده و بحث در اصل انسان بوده نه حیوان. در این زمان نسبت به مقتول نه هدف کشتن داشته و نه رفتارش از نظر عرفی مهلک بوده ، بلکه فقط نسبت به موضوع نادان بوده و خطا کرده است.
حالت سوم مانند حالت اول است. یعنی وضعیتی که فردگناه انجام داده است . هرگناه و تقصیری مثلا بی‌احتیاطی کند. بی توجهی کند. رعایت نکردن قوانین . یا در کار خود کاردان نبوده است. ان چیزی که سبب شبه عمد شدن کار فرد می‌شود، آن است که هدف قتل ندارد و رفتارش هم از نظر عرفی مهلک نیست. مانند تصادفات رانندگی.
مجازات جرم قتل شبه عمد
به علت آن که این سبک قتل عمدی نیست، پس قصاص برای آن واجب نیست و مجازات مد نظر قرار داده شده برای آن دادن دیه توسط قاتل است . در مورد اینکه آیا قاتل زندانی هم می‌شود یا نه، عقاید مختلفی داریم اما دست‌کم در خصوص قتل غیر عمد که بر اثر تصادفات رانندگی اتفاق می افتد به غیر از پرداخت دیه، مجازات زندان هم دارد. در بقیه موارد مصادیق حکم به دادن دیه توسط قاتل، روشن و حتمی است.

قتل خطای محض:

در قتل خطای محض، قاتل نه هدف عمل اش بر جسم مقتول است و نه هدف گرفتن زندگی او را دارد اما اقدام به اعمال امر یا قصد روی شئی یا فردی یا موجود مد نظر خود می‌کند که ناگهان سبب قتل او می شود.
در خطای محض فرد کشته شده به هیچ وجه مد نظر قاتل نیست به این معنی که قاتل نه قصد داشته مقتول را به قتل رساند و نه درصدد کار انجام شده در مورد مقتول بوده است، در اصل مقتول را هدف می‌گیرد و در نتیجه کشته می شود.مثل اینکه فردی برای شکار حیوانی به‌ سمت آن گلوله شلیک می کند اما گلوله به انسانی اصابت می کند و باعث مرگ او می گردد .
بحثی که ما در حال حاضر به بررسی آن می پردازیم قتل غیر عمد است ، کار اعمال کننده امکان دارد به شکل مستقیم و یا شکل غیرمستقیم باعث قتل یک شخص شود ، مواردی که امکان دارد باعث قتل غیر عمد شود:

– بی احتیاطی : یعنی اعمال کاری که بر مبنای قانون یا عرف نباید رخ دهد مانند اینکه راننده از چراغ‌ قرمز رد شود و سبب اتفاق فجیع قتل شود.

– بی مبالاتی: یعنی اعمال کاری که بر مبنای قانون یا عرف الزام به انجام آن وجود داشته باشد مثل اینکه راننده در زمانی که باید راننده ترمز کند ، این کار را انجام ندهد و سبب قتل دیگری شود.

– عدم مهارت : یعنی عدم مهارت و کاردانی درکاری که شخص وظیفه دارد و از نظر نداشتن تبحر سبب تجلی اتفاقی و در انتها قتل دیگری شده. مثل این‌که بی تبحر در رشته برق ساختمان، سبب برق‌گرفتگی فردی شود و او را به قتل رساند.

– رعایت نکردن مقررات و نظامات دولتی: یعنی فرد ضوابط و نظامات دولتی را که جهت بهتر اجرا شدن امری و مراقبت در انجام آن ایجاد شده است ، رد کند و این کار سبب تجلی قتل فردی شود.

مجازات جرم قتل خطای محض

در قتلِ خطا مانند قتل شبه عمد پرداخت دیه واجب است. با این فرق که در شبه عمد دیه را خود فرد انجام دهنده پرداخت می کند . اما در خطای محض، عاقله‌ی انجام دهنده، مجبود به پرداخت دیه هستند. عاقله کسی است از بستگان و خویشان مرد نسبی قاتل به ترتیبِ طبقاتِ ارث. مانند پدر، پدر بزرگ، فرزند پسر، برادر، عمو، دایی و … . اساس پرداخت دیه توسط این اشخاص در قتل خطای محض فقه است که بحث پیرامون آن مقاله جدایی را می خواهد.

۱-اگر که برخی از اولیاء دم قصد قصاص نداشته باشند و بخواهند دیه بگیرند یا برخی کوچک و برخی دیگر بزرگ باشند و به علت انکه قصاص یا سازش به اندازه دیه یا بیشتر از ان حق همه اولیاء دم است، اگر برخی از اولیاء، درخواست قصاص کنند الزامی است سهم دیه ی اولیاء دم دیگر را بدهند یا اگر اولیائی دم که بزرگ هستند در خواست قصاص کنند باید سهم صغیر را دیه حساب کرده و به حسابی که دادگستری برای این کار باز کرده واریز کنند تا پس از اینکه اولیاء دم صغیر به سن قانونی رسیدند، اگر در خواست دیه داشته باشند به انان داده شود .

۲-اگر که مقتول یک نفر است اما قاتلین دو نفر باشند و اولیاء دم در خواست قصاص هر دو نفر را داشته باشند الزامی است اولیاء دم به هر یک از قاتلین نصف دیه یک انسان را بدهند تا عدالت اجرا شود چرا که مقتول یک نفر بوده و اکنون دو نفر قصاص می شوند . ضروری است دیه یک نفر مازاد داده شود.

۳-اگر که قاتل مذکر و مقتول مونث باشد به این علت که دیه زن نصف دیه مرد است .پس اگر اولیای دم قصد قصاص قاتل را دارند باید نصف دیه مرد را به خانواده اش بپردازند.
همان طور که می بینید فقط در این سه مورد است که اولیاء دم باید پول بدهند ، ان هم به جهت رعایت حق و عدالت است و تماما بر اساس منطق است ، اما در بقیه موارد قصاص، برای اجرای حکم قصاص لازم نیست پول دیه پرداخت شود.

آیا به کمک قانونی یا مشاوره نیاز دارید؟ اکنون با ما تماس بگیرید

تماس با ما

مشاوره رایگان

موارد بیشتر

  • سرقفلی
  • طلاق توافقی
  • جعل
  • خشونت خانگی
  • قصور پزشکی
  • ثبت برند